Metodologia badań własnych w pracy magisterskiej socjologa

Metodologia badań własnych stanowi ważny element każdej pracy empirycznej na wydziałach socjologicznych. Socjolodzy posiadają bogatą literaturę metodologiczną, niejednokrotnie pisaną trudnym do zrozumienia dla przeciętnego studenta językiem. Niewątpliwie ciekawe pozycje w tym względzie stanowią następujące książki:

  1. S. Nowak, Metodologia badań socjologicznych;

  2. J. Szczepański, Elementarne pojęcia socjologii;

  3. R. Mayntz, K. Holm, P. Hubner, Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej;

  4. J. Sztumski, Wstęp do metod i technik badań społecznych;

  5. L. Sołoma, Metody i techniki badań socjologicznych.

Przed przystąpieniem do określania własnych założeń metodologicznych należy zapoznać się z treścią powyższych pozycji naukowych i starać się zrozumieć znaczenie poszczególnych aspektów badawczych. Wybrać te definicje, które napisane są dla nas najbardziej jasno i w sposób przejrzysty interpretują nowe zagadnienia.

Ustalając temat pracy magisterskiej zyskując akceptację promotora przystępuje się do pisania planu pracy, a w następnej kolejności należy zająć się właśnie metodologią badań własnych. Nie musi być to cały rozdział w ostatecznej wersji, ale zarys poszczególnych zagadnień. Należy wobec tego postawić sobie cel, a często również cele szczegółowe swojej pracy oraz odpowiednio sformułować przedmiot swoich dociekań. Później określa się problem główny pracy i dokonuje podziału na problemy szczegółowe. Odpowiedź na poszczególne pytania określają hipotezy robocze. I tak jak w przypadku problemów będzie to hipoteza główna i hipotezy szczegółowe stanowiące przypuszczalną możliwą odpowiedź na pytanie badawcze. Często w metodologii badań wymaga się określenia zmiennych badawczych i ich wskaźników, które są zazwyczaj najtrudniejszym elementem całościowej metodologii.

W dalszej kolejności należy dokonać wyboru metody, techniki i narzędzia badawczego, dzięki którym zbierze się wszystkie istotne dla przedmiotu badań informacje poddawane analizie naukowej w dalszej części pracy magisterskiej. Przykładowo wybierając metodę sondażu diagnostycznego dobiera się technikę wywiadu oraz tworzy narzędzie – kwestionariusz wywiadu. Ostatnim elementem metodologii badań własnych pracy magisterskiej socjologa jest organizacja badań własnych, a więc wyznaczenie poszczególnych kroków całego postępowania badawczego od etapu gromadzenia materiałów teoretycznych do analizy wyników uzyskanych w toku badań własnych.